SU ORUCU ZARARLI MI?
Yaşadığımız yüzyıl, bize sunduğu imkânlarla birlikte beslenmeye bağlı çeşitli sağlık sorunlarını da beraberinde getirdi. Her türlü tüketim malzemesine kolay erişim, aşırı kilo ile beraber farklı sağlık sorunlarını ortaya çıkardı. Rahatlık ve konforundan vazgeçmek istemeyen bizler, yaşadığımız sağlık sorunlarını aşmak için çeşitli arayışlara yöneldik. Bugünkü konumuz, bu tercihlerden biri olan “su orucu”nu incelemek olacak.
Geçenlerde ABD’nin prestijli gazetelerinden “The New York Times’ta” gördüğüm bir haber, bu yazıyı kaleme almamı sağladı. Haberin başlığı şuydu: “Dünyaca ünlü dövüş sanatı ustası Bruce Lee neden öldü?” 27 Kasım 1940’ta ABD’de doğan Çin asıllı Bruce Lee, 20 Temmuz 1973’te Hong Kong’da hayatını kaybetti. Haberi detaylıca incelediğimde, Lee’nin ölüm sebebinin tuttuğu “su orucu” ve aşırı su tüketimiyle bağlantılı olabileceği belirtiliyordu. Uzman doktorlar, aşırı su içmenin hücrelerde bir dizi bozukluğa ve ödeme yol açabileceğini, bu durumun tıp dilinde”hiponatremi” olarak adlandırıldığını ifade ediyorlardı. Hiponatremi, vücudun sıvı dengesi için gerekli olan kandaki sodyum seviyesinin anormal derecede düşmesiyle ortaya çıkan bir durum.
2018’de Matthew Polly’nin yazdığı “Bruce Lee: A Life” biyografisinde de, Lee’nin öldüğü akşam çok fazla su içtiğini belirtiyordu.Tıbbi çalışmalar, aşırı su tüketiminin –eğer idrarla atılımıyla dengelenmezse– hiponatremiye, beyin ödemine ve saatler içinde ölüme yol açabileceğini gösteriyor.
Bu haberi okurken dalıp gittim. Çok acılı 18 gün geçirdiğim günler gözümün önünden film şeridi gibi geçti. Kendi “su orucu” deneyimi mi ve yaşadıklarımı kısaca özetlemek istiyorum. Dayanılmaz karın ağrısı şikâyetiyle apar topar Çam Sakura Şehir Hastanesi’ne kaldırıldım. Safra yollarının tıkandığı teşhisi kondu ve acilen yatış yapılarak tedaviye başlandı. Tedavi gördüğüm bölümde her gün farklı doktorla karşılaşıyordum. Neredeyse gelen tüm doktorlar alkol alıp almadığımı soruyordu. Ben de inancımdan dolayı alkol kullanmadığımı her seferinde anlatıp durdum. Tedavimle yakından ilgilenen bir doktor bana “Abi, sen hiç aşırı aç kaldın mı?” diye sordu. Evet, bir yıl içinde 3 gün ve 6 gün olmak üzere iki kez “su orucu” tuttuğumu söyledim. Su orucu, yalnızca su içilen, başka hiçbir şey yenip içilmediği tedavi amaçlı bir uygulamadır. Doktor devamla şöyle dedi: “Aşırı aç kalındığında safrada su kristalleşip dibe çöker ve zamanla taş oluşumu olabilir. Safra yollarının tıkanması, alkol kullanmadığın için muhtemelen bu aşırı açlık dönemlerinden kaynaklanmış olabilir.”
Bu bilginin doğruluğunu teyit etmek için yüzlerce sayfa makale okudum ve video izlemeye çalıştım. Yaşadığım sürece benzer karşıma çıkan haberler, su orucunun sanıldığı kadar masum olmadığını gösterdi.
Konuya dönecek olursak, su orucunun yaygın olarak uygulandığı bölgelerin başında Rusya geliyor. Rusya ve çevre ülkelerde bu uygulamaya “Ortodoks orucu” deniliyor. Türkiye’de su orucunun tanınmasına öncülük eden isim ise Ukraynalı tıp doktoru Aidin Salih’tir. Kendisi sonradan Müslüman olmuş, ve 2014 yılında İstanbul’da vefat etmiştir. Allah rahmet eylesin.
Su orucu, hiçbir şey yenmeden yalnızca su içilerek yapılan bir yöntem olarak sunulsa da, İslami açıdan mahzurlu olduğuna inanıyorum. Çünkü Kur’an-ı Kerim’de ve Peygamber Efendimizin (s.a.v.) hayatında bu tarz uygulamalar hoş karşılanmamış, benzer girişimler yasaklanmıştır. Hz. Davud’un tuttuğu oruç olarak bilinen “bir gün oruç tutup bir gün tutmama” şeklindeki ibadet tavsiye edilmiştir. İslam’da tutulan oruç, su orucuyla hiçbir alakası olmayan bir ibadet türüdür; çünkü sahuru ve iftarı var dolayısıyla bir disiplin içerisinde sınırlıda olsa yeme, içmenin olduğu unutulmamalıdır.
Dünyaca ünlü dövüş sanatçısı Bruce Lee’nin açıklanan ölüm sebebi, bize şunu bir kez daha gösterdi: İnsan fıtratına aykırı yöntemler –ister tedavi adına yapılsın ister başka bir isimle anılsın– sonunda acı sonuçlar doğurabiliyor. Belki ölümcül bir hastalığa yakalanmış, tıbbın tüm aşamalarını denemiş ve kaybedecek bir şeyi kalmadığını düşünen biri için bu tarz yollara başvurmak bir yere kadar anlaşılabilir. Ancak bunun dışında, fıtrata aykırı ve İslam’da tavsiye edilmeyen bu tarz yöntemleri uygulamak, bir Müslüman açısından sakıncalıdır diye düşünüyorum.
Doğrusunu Rabbim bilir.
Selam ve duayla
Nejdet Demirel
